خانه / اخبار / همه چیز در مورد تغییر واحد پول ایران و حذف صفر از پول ملی آذر ۹۵
همه چیز در مورد تغییر واحد پول ایران و حذف صفر از پول ملی آذر 95

همه چیز در مورد تغییر واحد پول ایران و حذف صفر از پول ملی آذر ۹۵

همه چیز در مورد تغییر واحد پول ایران و حذف صفر از پول ملی آذر ۹۵

واحد پول ایران، تومان و برابر با ۱۰ ریال تعیین شد

هیات دولت در جریان بررسی«لایحه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» واحد پول ایران را تومان و برابر با ۱۰ ریال ‏تعیین کرد.

هیات وزیران در جلسه خود به ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی، ‏به ادامه بررسی پیشنهادهای کارگروه منتخب درخصوص «لایحه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» ‏پرداخت و مواد دیگری از این لایحه را به تصویب رساند.‏

براساس موادی از این لایحه که به تصویب هیأت وزیران رسید، واحد پول ایران، تومان و برابر با ۱۰ ریال ‏تعیین شد.‏

همچنین به بانک مرکزی اجازه داده می‌شود که برای مدیریت ذخایر و دارایی‌ها، بدون اخذ مجوز، ثبت ‏سفارش، پرداخت حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده نسبت به ورود و صدور طلا اقدام نماید.‏

جزییات جدید از تغییر واحد پول ایران

یک منبع آگاه در بانک مرکزی با اعلام جزییات جدید از تغییر پول ایران گفت: در لایحه ای که دولت به مجلس شورای اسلامی ارایه می کند قرار است پول ایران به جای ریال تومان باشد.

این منبع آگاه گفت: البته هیچ چیزی در پول ایران حذف نمی شود .

وی اظهار داشت: در صورتی که مجلس شورای اسلامی لایحه دولت را تصویب کند اسکناس ها به تدریج و در طول زمان تغییر می کند.

وی تاکید تغییر پول ایران هنوز نهایی نشده اما طی دو هفته آینده اطلاعات کافی و جزییات ارایه می شود.

یادآور می شود، هیات وزیران امروز با تصویب موادی از لایحه بانک مرکزی، واحد پول ایران را به تومان و برابر با ۱۰ ریال تعیین کرد.

هیات دولت در جلسه روز چهارشنبه خود به ریاست رییس‌جمهوری، ‏به ادامه بررسی پیشنهادهای کارگروه منتخب درخصوص «لایحه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» ‏پرداخت و مواد دیگری از این لایحه را به تصویب رساند.‏

در این جلسه با تصویب موادی از لایحه بانک مرکزی، واحد پول ایران تومان و برابر با ۱۰ ریال تعیین شد.

آثار حذف صفر از پول ملی بر اقتصاد ایران

اگر دولت قصد حذف صفر از پول ملی را دارد، بد نیست که به یک باره سه یا چهار صفر از پول ملی حذف کند تا از منافع بالا بهره برداری کند و یک بار هزینه بدهد. این موضوعی است که برخی از نمایندگان مجلس آن را پیگیری کرده اند و شاید در مجلس این لایحه تغییر کند و به حذف سه یا چهار صفر بینجامد.

در روزهایی که درگیر نرخ دلار و توافق نفتی اوپک بودیم، دولت تصمیم گرفت یک صفر را از پول ملی حذف کند- البته این تصمیم برای اجرایی شدن باید به تایید مجلس و شورای نگهبان هم برسد -اتفاقی که در دولت گذشته نیز بحث هایی درباره آن مطرح بود، هر چند تفاوت هایی میان گفته های دولت قبل و عمل این دولت وجود دارد، اما نکته مهم آن است که حذف صفر اثر واقعی بر اقتصاد ندارد. به این معنا که نمی تواند اقتصاد را بهبود ببخشد یا آن را با چالش مواجه کند. به عبارت دیگر، اثر منفی آن تقریبا هیچ است.

تقریبا هیچ است؛ چون حذف صفر از پول ملی، قیمت ها را به صورت یکسان تغییر می دهد و این موضوع هیچ تغییری در اقتصاد ایجاد نمی کند. به عبارت دیگر، اگر شاخص اندازه گیری پول تغییر کند، درآمد و قیمت کالاهای مختلف به یک نسبت تغییر می کند و طبیعتا هیچ گونه تاثیری بر تصمیم های ما نخواهد گذاشت. این اتفاق نه تنها در مورد قیمت کالاها، بلکه در مورد نرخ ارز نیز رخ می دهد.

اما طبیعتا این اقدام یک سری منافع دارد که دولت ها به آن فکر می کنند. بزرگترین منفعت این اقدام ساده سازی محاسبات است. به عنوان مثال در کشور ما، بسیار سخت است که بخواهیم در مورد رقم نقدینگی صحبت کنیم. چرا که این عدد بسیار بزرگ و نامانوس است. علاوه بر این، حسابداری با در نظر گرفتن ارقام بالا با چالش های زیادی مواجه است. حس بد مردم نسبت به پول ملی دلیل دیگری است که حذف صفر را توجیه پذیر می کند. به عبارت دیگر، مردم دوست ندارند که نسبت برابری پول آن ها با ارزهای خارجی بسیار زیاد باشد.

با این حال، شرط زمینه ای اجرای سیاست حذف صفر از پول ملی، تورم پایین و با ثبات است. یعنی تا زمانی که تورم پایین و با ثبات نباشد، اجرای این سیاست بی فایده است. چون خیلی زود تورم باعث می شود که واحد پولی به نقطه قبلی باز گردد. این دقیقا مساله ای است که می توان در سیاست های اقتصاد باز ترکیه ملاحظه کرد.

ترکیه در سال ۲۰۰۲ برنامه ثبات اقتصادی خود را آغاز کرد و تا سال ۲۰۰۶ توانست دستاوردهای قابل توجهی را در حوزه با ثبات سازی تورم به دست آورد. این موضوع سبب شد تا دولت رجب طیب اردوغان تصمیم به حذف شش صفر از پول ملی بگیرد. با این حال تا ۴ سال همچنان هر دو نوع پول (لیر و لیر جدید) معتبر و قابل استفاده بود. تا اینکه در سال ۲۰۱۰ لیر قدیم به طور کلی از گردونه خارج شد.

اما این اقدام خالی از هزینه نیست. برخی معتقدند با حذف صفر از پول ملی، اعداد به سمت بالا گرد می شود و این می تواند در کوتاه مدت به میزان بسیار اندکی بر روی تورم اثر داشته باشد. مطالعات انجام شده در کشورهای اتحادیه اروپا در زمان تبدیل شدن واحد پولی به یورو نشان می دهد که این رقم تنها ۲ درصد است. هزینه دوم به چاپ اسکناس های جدید مربوط می شود. به این ترتیب که زمانی که واحد پولی تغییر می کند، به اسکناس های جدید نیاز است و چاپ آن هزینه بر است. برخی نیز از هزینه های دیگر نظیر بی اعتمادی مردم به پول ملی یا افزایش تمایل به نگه داشتن ارزهای خارجی سخن گفته اند که کمتر رخ داده است.

اما تمام این درآمدها و هزینه ها به زمانی مربوط می شود که حداقل ۳ صفر از پول ملی حذف شود. این درحالی است که در لایحه دولت تنها یک صفر از پول ملی حذف خواهد شد و این اتفاق بسیار کم اثر تر از هزینه ها و منافع ذکر شده در بالاست. به عبارت دیگر، این اتفاق تقریبا هیچ اثری بر اقتصاد نخواهد گذاشت. شاید جدی ترین منفعت ناشی از حذف یک صفر، یکی کردن واحد پولی غیر رسمی و پرکاربرد (تومان) با واحد پولی رسمی و کم کاربرد (ریال) باشد، اختلافی که بعضا چالش هایی برای گردشگران ایجاد می کرد. ناگفته نماند که برخی عقیده دارند، حذف یک صفر از پول ملی ذائقه سنجی مخاطبان را در پی دارد تا کشور برای حذف سه صفر آماده شود. هرچند که این نگاه کمی بعید به نظر می رسد.

دلیل هرچه که باشد حذف یک صفر از پول ملی هزینه های چاپ فراوانی به کشور تحمیل می کند و بعید به نظر می رسد که عایدی یا منفعت زیادی به همراه داشته باشد.

در پایان باید گفت اگر دولت قصد حذف صفر از پول ملی را دارد، بد نیست که به یک باره سه یا چهار صفر از پول ملی حذف کند تا از منافع بالا بهره برداری کند و یک بار هزینه بدهد. این موضوعی است که برخی از نمایندگان مجلس آن را پیگیری کرده اند و شاید در مجلس این لایحه تغییر کند و به حذف سه یا چهار صفر بینجامد.

تغییر واحد پول کشور ، خوب یا بد ؟

۱۲ مزیت و ۶ عیب حذف صفر پول ملی

هیات دولت یازدهم روز گذشته در لایحه بانک مرکزی مصوب کرد، واحد پول کشور از ریال به تومان تغییر و هر تومان معادل ۱۰ ریال باشد که در واقع این مصوبه که برای نهایی شدن نیاز به تصویب مجلس و تایید شورای نگهبان دارد، حاکی از حذف یک صفر از پول ملی است. این در حالی است که طرح حذف صفر پول ملی در دولت گذشته با پیشنهاد حذف ۳ تا ۴ صفر مطرح شده بود.
دفتر بررسی های اقتصادی سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان در گزارشی که مربوط به چهار سال پیش است، به بررسی اثرات حذف صفر از پول ملی بر تورم پرداخت و نوشت: در صورتی که اصلاحات و بسترسازی‌های مناسب اقتصادی قبل از اجرای طرح حذف صفرها صورت نگیرد، شاید در کوتاه مدت اثراتی بر کاهش سطح عمومی قیمتها و نورخ تورم داشته باشد، ولی قطعاً در بلند مدت حذف صفرها نتیجه ای جز افزایش تورم نخواهد داشت.

مزایای حذف صفر از پول ملی

سازمان حمایت در این گزارش به ۱۲ مزیت حذف صفرها از پول ملی اشاره کرد که جزئیات آن به شرح زیر است:

۱- کاهش تورم

آنچه مسلم است حذف صفر از پول ملی تاثیرات چندانی بر تورم ندارد. مگر اینکه اصلاحات اقتصادی قبل از حذف صفر صورت گرفته باشد. اما در کوتاه مدت اختلاف نظرهایی بین صاحبنظران وجود دارد ولی آنچه به قطع می‌توان گفت این است که تاثیرات کوتاه مدت بر روی تورم و نقدینگی بیش از همه به نحوی اجرای طرح باز می‌گردد.

۲- نقل و انتقال آسانتر پول و کاستن از مخاطرات آن در حجم کلا

سیستم‌های اقتصادی باید طوری باشد که مردم احساس راحتی و آسایش بیشتری در معاملات روزمره داشته باشند تا فعالیت‌های اقتصادی به سهولت بیشتری انجام شود به طوری که امروزه برای انجام معاملات نیاز به حجم زیادی از اسکناس‌هاست.

۳ – صرفه‌جویی در هزینه‌های چاپ اسکناس

طبق آمار ارائه شده در سال ۱۳۸۴ بیش از ۸ میلیارد برگ اسکناس در کشور ما در جریان است که با توجه به جمعیت سرانه اسکناس در ایران ۱۱۴ برگ می‌باشد. این آمار در کشورهای پیشرفته ۱۲ تا ۱۴ برگ می‌باشد. بنابراین سرانه اسکناس در ایران نزدیک به ۱۰ برابر کشورهای پیشرفته است که این امر باعث می‌شود پول بعضی از خواص خود (قابل حمل بودن) را از دست بدهد. بنابراین با توجه به هزینه‌های بسیاری بالایی که در چاپ اسکناس و اقتصاد تحمیل می‌کند عده‌ای معتقدند با حذف صفر و ارزشمند شدن پول ملی و هزینه‌های چاپ اسکناس به میزان زیادی صرفه‌جویی خواهد شد.

۴- صرفه‌جویی در وقت نیروهای انسانی و هزینه‌های معاملاتی در مسایل مالی کشور

در حال حاضر بخش‌های حسابداری و مالی تمام موسسات برای انجام امور مالی با صفرهای زیادی در پول سرو کار دارند که با کاهش تعداد صفرها، هم در وقت و هم در هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌شود

۵- اثرات مثبت روانی در جامعه (افزایش اعتماد مردم)

وقتی صفرها از پول حذف می شود مردم از لحاظ روانی احساس می‌کنند که پول کمتری را در معاملات روزمره هزینه می‌کنند.

۶- مانع نفوذ ارزهای خارجی

با افزایش ارزش پول ملی اعتماد مردم به پول داخلی بیشتر می‌شود و کمتر از پول‌های خارجی دلار و یورو استفاده می‌کنند.

۷– تقویت پول ملی و افزایش ارزش اسمی آن

حذف صفر باعث افزایش جایگاه پول ملی در حوزه بین‌المللی خواهد شد. به طور مثال در این حالت یک دلار آمریکابه جای ده هزار ریال، ده ریال معامله می‌شود. این در واقع همان ارزش اسمی پولی ملی است.

۸- کاهش تورم موجب جلب اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی و حذف بیشتر سرمایه‌های خارجی خواهد شد،

جذب سرمایه‌گذاری خارجی بیشتر موجب تسهیل روند رشد اقتصادی کشورها خواهد شد.

۹ – سادگی در مبادلات و نگهداری ساده‌تر حساب‌ها ارقام، ترازنامه‌ها

مبادلات کنونی در دستگاه‌های دولتی و غیر دولتی با صفرهای زیاد سر و کار دارد، صفرهایی که عملا حتی تلفظ هم نمی‌شوند اما در ترازنامه درجشان ضروری است.

۱۰ – اشغال فضای کمتر آمار و اطلاعات مالی در حافظه و هارد رایانه

۱۱- کاهش نیاز به استفاده از چک‌های بانکی به شکل بی‌رویه و غیرمنطقی

۱۲- کاهش تسهیلات فعالیت دستگاه‌های خودپرداز

معایب حذف صفر از پول ملی

گزارش سازمان حمایت در ادامه به ارائه شش عیب طرح حذف صفرها از پول ملی به شرح زیر پرداخت:

۱- هزینه سنگین جایگزینی اسکناس‌های جدید

یکی از مهمترین دلایلی که از سوی مخالفان طرح تغییر واحد پول کشور مطرح می‌شود. افزایش در هزینه‌های سنگین در نتیجه جایگزین اسکناس‌های جدید با قبلی است.

۲- افزایش سطح عمومی قیمت‌ها

کارشناسان بانک می‌گویند: در این شرایط عده‌ای تلاش خواهند کرد تا در طول این فرآیند، قیمت کالای خود را افزایش داده و به این ترتیب برمبنای پول جدید کالاهای خود را با قیمت بالاتری ارزش‌گذاری کنند. عدم امکان نظارت بر بازارها در چنین شرایطی با توجه به پیچیدگی اجرای این تصمیم، باعث افزایش سطح عمومی قیمت‌ها می‌شود

۳- ناسازگاری دفاتر و صورت‌های مالی و پایگاه‌های اطلاعاتی جدید و قدیم و تحمیل هزینه به فعالان اقتصاد با حذف صفر

در دفاتر و پایگاه‌های اطلاعاتی و صورت‌های مالی یک بی‌نظمی بین اطلاعات قبلی و جدید رخ می‌دهد که این امر موجب اتلاف وقت می‌شود از جمله اینکه مقایسه صورت‌های مالی و حساب‌های اقتصادی را مشکل می‌سازد.

۴- عدم پذیرش افراد مسن

برخی کارشناسان معتقدند افراد مسن تا سال‌ها از قبول واحد پول جدید سرباز می‌زنند.

۵- احتمال کاهش درآمدهای صادراتی

یکی از معایب این طرح کاهش درآمدهای صادراتی به دلیل افزایش پول ملی است.

۶- خنثی بودن اجرای این طرح

بسیاری از کارشناسان معتقدند حذف صفر در متغیرهای واقعی کاملا بی‌تاثیر است. آنها بیان می‌کنند پول تنها ضریب تبدیل کالا به واحد پول است و اثری روی سرمایه‌گذاری، اشتغال و تورم ندارد. در حالی که مهمترین هدف از حذف صفر و تغییر واحد پولی مهار تورم است.

در  بخش نتیجه‌گیری و پیشنهادات گزارش سازمان حمایت آمده است‌: همانطور که قبلا گفته شد حذف صفر از پول ملی در کشورها بعد از جنگ جهانی دوم و به دلیل دوران بحران بدهی‌ها و تورم‌های بسیار بالا صورت گرفت.

درست است که طی سه دهه گذشته بسیاری از متغیرهای اسمی و سطح عمومی قیمت‌ها رشد چند برابری داشته‌اند و رشد نرخ تورم پیوسته صعودی بوده به طوری که تورم‌های دو رقمی همواره آزار دهنده می‌باشد اما در هیچ یک از دوران‌ها ایران با تورم‌های بسیار بالا (ابرتورم) مثل برزیل،  آرژانتین و زیمباوه مواجه نبوده است.
از طرفی به دلیل وجود نوسانات زیادی که متغیرهای کلان اقتصادی ایران دارند موفقیت این طرح مستلزم بسترسازی‌های مناسب اقتصادی قبل از اجرای طرح می‌باشد. هر چند ایران دارای برنامه‌های عمرانی (قبل از انقلاب) و توسعه (بعد از انقلاب) می‌باشد، اما اکثر این طرح‌ها رشد اقتصادی پیش‌بینی شده در سند طرح را محقق نساخته است.

همچنین به دلیل بالا بودن قدرت قیمت‌گذاری عوامل اقتصادی در ایران با حذف صفرها بسیاری از قیمت‌ها مضربی از این تعداد صفرها نیستند، مثلا به هنگام حذف سه صفر از پول ملی، عمده قیمت‌ها مضربی از ۱۰۰۰ نیستند و لذا کالاهای ۲۵۰۰ یا ۳۷۵۰ ریالی که باید ۲.۵و ۳.۷۵ریال قیمت‌گذاری شوند با مشکل گرد کردن اعداد مواجه می‌شوند که با توجه به قدرت اقتصادی در قیمت گذاری، قیمت‌ها به سمت بالا گرد خواهند شد.

پیشنهاد می‌‌شود قبل از اجرای سیاست صفرزدایی در کشور که می‌تواند به نتایج مثبت و خوبی منجر شود، باید اقدامات ذیل را انجام داد که برخی از آنها پیش‌شرط بسیاری از فعالیت‌های اصلاحی است:

۱)ایجاد فضای رقابتی و عمیق کردن بازارها
۲) محدود کردن قدرت قیمت‌گذاری عوامل اقتصادی
۳) انضباط و شفافیت در بودجه دولت و رفتار مالی دولت
۴) اصلاح نظام مالیاتی و کاهش وابستگی اقتصاد کشور و بودجه دولت به درآمد نفت
۵) محدود کردن فعالیت‌های نامولد و تثبیت نسبت مبادلات مرتبط و نامرتبط با تولید ناخالص داخلی
۶) ایجاد نظام مدیریت اصلاح قیمت و نظارت بر تغییرات قیمت
۷) نظارت بر اعطای اعتبار و بازدریافت وام‌های معوقه
۸) انضباط پولی

سازمان حمایت در پایان این گزارش تصریح کرد: این اقدامات پیش شرط بسیاری از اقدامات اصلاحی به شمار می‌روند و تا زمانی که در مورد آنها فکری نشود نمی‌توان به موفقیت هر نوع اصلاحاتی امیدوار بود.

همه چیز در مورد تغییر واحد پول ایران و حذف صفر از پول ملی آذر 95

واکنش طنز کاربران به تغییر واحد پول کشور

کاربران فضای مجازی با انتشار نظرات خود در شبکه های اجتماعی نسبت به تغییر واحد پول ایران واکنش نشان دادند.
براساس مصوبه امروز هیات دولت ایران، واحد پول ایران، «تومان» و برابر با ۱۰ ریال ‏تعیین شد.‏

تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان بخشی از لایحه “بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران” است. تایید نهایی و اجرای تغییر پول ایران به تومان منوط به تصویب مجلس و تایید شورای نگهبان است.

حالا کاربران فضای مجازی با کامنت های طنز خود نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند.

نظرات کاربران:

**”امشب اخبار اعلام میکنه قیمت پراید از دویست و بیست میلیون ریال به بیست و دو میلیون تومان کاهش یافت”

**”واحد پول ایران به تومان تغییر یافت. خداروشکر دیگه خوندن ارقام حقوق های نجومی زیاد سخت نیست”

**”بهترین زمان برای اجرایی شدن تبدیل ریال به تومان اول فروردینه که ساعتا رو یه ساعت جلو میبرن، با ساعت و پول قدیم و جدید سال ۹۶ رو سر میکنیم”

**”احتمالا فردا بانک‌ها بخاطر عوض شدن واحد رسمی پول نفری ۵۰۰۰تومن از حساب مشتریا کم کنن”

**”از اونجایى که بعید میدونم بانک مرکزى پول چاپ اسکناس جدید رو داشته باشه احتمالا همینایى که داریم یه صفرش رو پانچ میکنن دوباره پس میدن به خودمون”

**ای بابا، تو کیبورد شیفت+ق رو میگرفتیم مینوشت “ریال”. الان واسه تومان چه خاکی به سرمون بریزیم؟

**یه مبحث از کتاب ریاضی ابتدایی کم شد تبدیل ریال به تومان و برعکس.

**دیگه وقتی یه پولی از کسی می‌خوایم نمی‌تونه نمک بریزه بگه به ریال یا تومن؟ بعدم یه اسکناس ۵ تومنی دربیاره از جیبش. نشاط ملت نصف شد.

**۱۰تا خودکار و یه جامدادی دیروز خریدم ۶۰۰هزار ریال امروز شده ۶۰هزار تومان روحانی مچکریم.

**کار خودشونه. همه کله گنده‌ها ریالاشونو فروختن تومن خریدن، حالا می‌خوان ریالو حذف کنن.

**تا حالا خوش‌خیالانه می‌گفتیم فلان‌قدر ریال پول داریم توی حساب، همین خیال خام رو هم از ما گرفتن.

**دیگه از شنبه به ریال مادرید باید بگیم تومان مادرید؟

**تبریک میگم به همه عزیزانی که موقع حساب و کتاب دستشون رو میذاشتن یه صفر تا بتونن رقم پول رو بخونن.

**قیمت لکسوس ان ایکس از سه میلیارد و سیصد و سی و سه میلیون ریال به ۳۳۳ میلیون تومان تغییر کرد. این یعنی ارزانی

واکنش بازار ارز به حذف صفر از پول ملی

اولین واکنش بازار ارز به حذف صفر از پول ملی در حالی است که هیات دولت صبح امروز، تصمیم گرفت تا با تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان موافقت کند، اکنون دلار در بازار آزاد ۹ تومان گران شد.

بازار ارز ایران امروز نسبت به تصمیم هیات دولت در تغییر واحد پول ملی ایران از ریال به تومان واکنش نشان داد. در واقع، کابینه یازدهم به ریاست حسن روحانی امروز تصمیم گرفت تا با حذف یک صفر از پول ملی موافقت کند و اگر مجلس هم چراغ سبز نشان دهد، آنگاه از این پس، تومان واحد پول ملی ایران خواهد بود.

بر این اساس بازار ارز ایران نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و قیمت دلار ۹ تومان گران شده است. اکنون باز هم نرخ این ارز در بازار آزاد به کانال ۳۹۰۰ تومانی بازگشته و به قیمت ۳۹۰۲ تومان معامله می‌شود.

بر این اساس، قیمت یورو با ۱۳ تومان افزایش ۴۲۴۱ تومان رسید و پوند ۴۹۰۴ تومان، درهم امارات ۱۰۸۰ تومان و لیر ترکیه ۱۱۵۷ تومان شد.

چه کسانی از حذف چهار صفر زیان می بینند؟

علی حق در وبلاگش نوشت: طرحی که زمزمه های جدی در خصوص اجرای آن از دو سال پیش مطرح شد، زمانی که بهمنی در اولین واکنش ها به تبعات اجرای آن در مهرماه ۸۸ گفت:” حذف سه صفر از پول ملی ایجاد تورم نمی کند و هزینه ها را نیز کاهش می دهد، همچنین اثرات روانی آن بر تورم نیز در کوتاه مدت خواهد بود.”

وی سه ماه بعد هم گفت:” اینکه سه یا چهار صفر از رقم واحد پول ایران حذف شود، منوط به اجرای طرح تحول اقتصادی و مشخص شدن قیمت‌های واقعی است.”

بهمنی یک ماه بعد هم اظهار داشت:” حذف سه صفر پول ملی را فعلا لازم نمی دانیم و پس از اجرای هدفمندی یارانه ها و مشاهده آثار آن در این مورد تصمیم گیری می شود.”

بر این اساس با وجود تلاش بسیار زیاد رییس کل بانک مرکزی در این سه اظهار نظر رسمی برای پنهان کردن علل اجرا و تبعات اجرای طرح حذف صفرهای پول ملی، دو نکته خود نمایی می کند که تاثیر کوتاه مدت اجرای این طرح بر رشد تورم قطعی است و لزوم اجرای آن در افزایش قیمت ها پس از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها ریشه دارد.

چنان که وی در دی ماه گذشته در خصوص طرح حذف سه صفر از پول ملی گفت: “حذف سه صفر از واحد پولی در جلسه کارگروه طرح تحول به تصویب رسیده است و در این خصوص به نتیجه نهایی رسیدیم، اما فعلاً تا کاهش بیشتر تورم این طرح را متوقف کرده‌ایم.”

اما حال سه ماه پس از انتشار این خبر، رییس کل بانک مرکزی از ضرورت اجرای طرح حذف ۴ صفر به جای سه صفر از پول ملی سخن می گوید. این بدان معناست که پیش بینی بانک مرکزی از آینده اقتصاد ایران، حاکی از شتاب گیری نرخ تورم فراتر از برآوردهای پیشین در خصوص تبعات اجرای قانون هدفمندسازی یارانه هاست.

برای اثبات این فرضیه کافیست، چند گزاره را بازخوانی کنیم. پس از سخنان بهمنی در دی ماه گذشته که از کاهش بیشتر نرخ تورم سخن گفت، نرخ تورم در قالب یک روند صعودی در اسفندماه گذشته تا ۱۹٫۹ درصد افزایش یافت. گذشته از این زمانی که یک صفر بر تعداد صفرهایی که باید حذف شوند، اضافه می شود، بدان معناست که پیش بینی ها از افزایش قیمت ها یا به تعبیر بهمنی، واقعی شدن قیمت ها، ۱۰ برابر افزون تر شده است و الا اجرای طرح حذف ۳ صفر کفایت می کرد.

البته تنها یک امیدواری وجود دارد و آن این که افزایش صفرهای در آستانه حذف پول ملی قدری با انگیزه های سیاسی هم تلاقی کرده باشد و این گمان در میان برخی دولتمردان پیش آمده باشد که در صورت حذف ۴ صفر، ارزش برابری یک ریال ایران با یک دلار آمریکا تقریبا یکسان خواهد شد.

اما این سوال مطرح است که از این منظر، در عمل با حذف چهار صفر از پول ملی چه اتفاق هایی رخ خواهد داد:

۱- هر ۱۰ هزار ریال فعلی معادل یک ریال خواهد شد. در این صورت اگر واحد خردتر از ریال برای اقتصاد ایران طراحی نشود، تمامی اجناسی که در حال حاضر کمتر از یکهزارتومان قیمت دارند، حداقل تا هزارتومان رشد قیمت خواهند داشت. این بدان معناست که اقلامی همچون نان، بنزین، گازوئیل و … به بیش از یکهزارتومان فروخته خواهند شد که خود این اتفاق منشاء رشد بیشتر نرخ تورم خواهد شد.

۲- در شرایطی که هر یکهزار تومان معادل یک ریال شود و واحد خردی همانند شاهی برای آن تعریف نشود، ارزش پول نقد یک دهم قبل می شود. حال فارغ از تاثیر رشد تورم بر کاهش قدرت خرید پول، کسانی که پول نقد در اختیار دارند و یا سپرده های بانکی کلان دارند، با کاهش ارزش پول مواجه خواهند شد.

۳- همانطور که رییس کل بانک مرکزی هم پیشتر تاکید کرده، تورم روانی اجرای این طرح هم در کوتاه مدت اجتناب ناپذیر است. تورمی که ناشی از این تصور عمومی است که یک ریالی های جدید دیگر ارزش یکهزارتومانی های سابق را ندارد و کم ارزش تر است.

۴- تحت تاثیر تورم روانی، قیمت گذاری کالاها به خصوص کالاهای سرمایه ای همچون مسکن، طلا و سکه بیش از واحد پول جدید، قرار داد می شود. چرا که به عنوان مثال برای مردم درک این که بهای آپارتمانشان از ۲۰۰ میلیون تومان فعلی به ۲۰ هزارتومان کاهش یابد، قابل پذیرش نخواهد بود و در این گونه بخش ها، رشد قیمت ها برای کاهش زیان ذهنی مالکان شتاب بیشتری خواهد گرفت.

۵- کاهش صفرهای پول ملی، موجب نرخ برابری یک به یک میان دلار و ریال نمی شود. چرا که با توجه به شرایط تورمی اقتصاد ایران به سرعت نرخ برابری جدیدی شکل خواهد گرفت که با برآورد قدرت خرید هر ریال ایران با توجه به مجموعه شاخص ها و شرایط کلان اقتصاد آن محاسبه خواهد شد. گذشته از این احتمال دارد که فرصت مناسب برای اجرای خواسته از فعالان اقتصادی که معتقدند دلار زیادی ارزان است و باید برای حمایت از تولید ملی، گرانتر شود، مهیا شود. چرا که پذیرش عمومی نرخ برابری هر دلار معادل ۳ ریال آسان تر می شود، دولت نیز عایدی ریالی بیشتری در ازای فروش دلارهای نفتی خواهد داشت. در حالی که این نرخ به معنای ۳ هزار تومان شدن دلار در شرایط فعلی است. اما در حال حاضر این اتفاق نه تنها موضع سیاسی ایران در برابر آمریکا را قدری تضعیف می کند، نرخ برابری دارایی های عمومی را در بازار های جهانی به شدت کاهش می دهد که خود زمینه ساز رشد قیمت ها خواهد شد. همچنین واردات کالاهای مصرفی و حتی مواد اولیه و کالاهای سرمایه ای را گران تر خواهد کرد که این امر موجب رشد قیمت تولیدات داخلی هم می شود.

۶- افزایش نرخ برابری دلار و ریال در پی حذف چهارصفر پول ملی که به آن اشاره شد، یک تاثیر دیگر دارد و آن این که دارایی های غیر نقدی مردم قدری هم به این دلیل و برای حفظ ارزش برابری آن ها با قبل، رشد خواهد کرد.

طرح اصلاح پول ملی ایران

طرح اصلاح پول ملی ایران اشاره به طرح حذف صفر و تغییر نام احتمالی واحد پولی ایران دارد. با توجه به تورم بالا در ایران و پایین آمدن ارزش پول ملی قرار بر حذف چند صفر (پیشنهاد بانک مرکزی حذف ۴ صفر است) از پول ایران شده است. همچنین قرار است برای انتخاب نامی برای پول ملی جدید از مردم و مجلس نظرخواهی شود. ریال که در سال ۱۳۰۸ به جای تومان، واحد پول رسمی ایران شد در میان مردم ایران کاربردی ندارد و مردم هنوز از تومان به عنوان واحد پولی استفاده می‌کنند

انتخاب نام برای پول ملی جدید

هم‌اکنون نام واحد پول اصلی ایران ریال و واحد پول فرعی تومان است. بانک مرکزی برای انتخاب نام پول ملی جدید از مردم و مجلس نطرخواهی می‌کند. غلامرضا مصباحی مقدم (رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس) گفته است: «آنچه در افواه مردم وجود دارد تومان است و عمده بده‌بستان‌های مردم بر اساس تومان صورت می‌گیرد. حتی مسئولان کشور هم در محاسبات و محاورات‌شان کمتر از ریال استفاده می‌کنند. بنابراین اگر ما هم از تومان به جای ریال استفاده کنیم به جای سه صفر می‌توان چهار صفر را از پول ملی کشور حذف کرد.» این درحالیست که بسیاری، واژه های “تومان” و “ریال” را بدلیل ریشه غیر ایرانیشان نمی‌پسندند و بجای آن دریک ، پارسی و ایرانی را پیشنهاد کرده اند.

دلایل بانک مرکزی برای اصلاح پول ملی

بانک مرکزی ایران در این باره اعلام کرده است: تورم انباشته ۴ دهه اخیر اقتصاد کشور موجب کاهش قدرت خرید واحد پول کشور شده است. این واقعیت در کنار محدودیتهایی که جهت چاپ اسکناس درشت وجود داشت منجر به گسترش قابل توجه حجم اسکناس در جریان گردیده که تبعات آن در زیر آمده است

الف– استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات ساده روزمره
ب- مشکلات مرتبط در زمینه های محاسباتی و حسابداری دفاتر
ج- ناامنی در حمل مقادیر زیاد پول حتی برای مبادلات روزمره
د- معطل شدن در صف بانک ها و معضلات شمارش حجم بالای اسکناس و سکه
ه- تغییر واحد پول کشور از ریال به تومان به دلیل بزرگ شدن ارقام پولی
و- اجبار در استفاده از ایران‌چک با توجه به مشکلات حقوقی ناظر بر آن
ز- هزینه بالای چاپ و امحای اسکناس‌های درجریان با توجه به حجم انبوه اسکناس
ح- بالا بودن استهلاک اسکناس به دلیل نگهداری آن در حجم زیاد

مشکلات واحد پولی ریال

با وجود کنار گذاشتن رسمی تومان در سال ۱۳۰۸ (زمان رضاشاه پهلوی) و جایگزینی واحد پولی اسپانیایی ریال به جای آن، مردم واحد پولی فرنگی و نامأنوس ریال را به کار نگرفتند و ۱۰ ریال را برابر ۱ تومان گرفتند. با وجود گذشت سالیان بسیار هنوز واحد ریال بین مردم ایران جا نیفتاده است و واحد تومان کاربرد دارد.

استفاده مردم ایران از واحد پولی تومان به جای ۱۰ ریال باعث سردرگمی و مشکلاتی شده است. چون پول رسمی بر اساس ریال است و مردم در ذهن‌شان فقط تومان را به کار می‌گیرند مجبورند هر گاه که قیمتی را به ریال می‌شنوند آن را به تومان تبدیل کنند و این موضوع یک تلاش ذهنی بی‌فایده را بر ایرانیان تحمیل می‌کند که گاهی با خطا همراه می‌شود. در بسیاری از مواقع نیز مشخص نیست که قیمت درج شده به تومان است یا ریال. چنین وضعیتی که دو واحد پولی متفاوت به این شکل (یکی رسمی و دیگری در میان مردم) وجود داشته باشد تنها در ایران حکم فرماست. این موضوع برای گردشگران خارجی در ایران نیز باعث مشکل می‌شود.

ضرورت اصلاح

از اواخر دههٔ ۱۳۸۰ به دلیل تورم بالا و پایین آمدن ارزش پولی ایران قرار بر حذف صفر از پول ایران شده است. علاوه بر این، به دلیل اینکه واحد پولی ریال ریشهٔ اسپانیایی دارد و دارای سابقهٍ تاریخی در ایران نیست و مهمتر از همه در میان مردم مقبولیت نیافته است قرار شده است واحد پولی جدید به جای آن برگزیده شود. و با اینکه در سال ۱۳۰۸ ریال واحد پولی رسمی ایران شد ولی هنوز تومان در میان مردم رواج دارد و ریال کاربردی میان مردم ندارد. قرار است در اینباره از مردم نظرخواهی بشود و احتمال برگزاری همه‌پرسی نیز وجود دارد.

اگرچه واحد پولی ایران، ریال است، اما مردم معاملات خود را برپایهٔ تومان انجام می‌دهند. بسیاری از آنها در نوشتن یا خواندن صفرها در عملیات بانکی (تبدیل تومان به ریال) یا هنگام خواندن گزارش‌های اقتصادی در رسانه‌ها دچار مشکل می‌شوند. امروزه واحد پول ریال نسبت به تومان در زندگی مردم نقش چندانی ندارد و از سوی دیگر، داد و ستد روزانه مردم بیشتر با تومان انجام می‌شود و ارتباط قیمت‌ها با ریال برای جامعه قابل لمس نمی‌باشد.

نظرسنجی برای اصلاح پول ملی

بانک مرکزی ایران برای اصلاح پول ملی، اقدام به نظرسنجی اینترنتی کرده است تا نظر مردم را نیز در اینباره بداند.

بدین منظور بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سایتی را برای نظرسنجی در مورد نام واحد پول جدید و حذف صفر از واحد پول راه‌اندازی کرد.

«بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هدف عمده از درج نظرسنجی یادشده در پایگاه مزبور، تشویق هموطنان به داشتن ارتباط مستمر با بانک مرکزی و پیدایش نوعی تعامل فی‌مابین بانک مرکزی و مردم اعلام کرد. به همین خاطر این امکان در اختیار کاربران قرار گرفت تا در فرصت‌های آتی هم بتوانند مستمراً نتایج نظرسنجی را دنبال نمایند.

این پایگاه حدوداً تا دو سال بعد از اجرای طرح اصلاح واحد پول و رواج سکه و اسکناس جدید با مردم همراه خواهد بود و اطلاعات لازم را در اختیار قرار خواهد داد. فعالیت “فرم” نظرسنجی فعلی نیز تا زمانی که میزان مشارکت به سطح مطلوبی برسد تداوم خواهد یافت.
از ابتدای امر بانک مرکزی در بالای فرم نظرسنجی اعلام کرد که “نتایج این نظرسنجی از نظر مبانی آماری قابل تعمیم به کل جامعه نمی‌باشد.” دلیل این امر آن است که نظرسنجی اینترنتی از پراکندگی نمونه آماری علمی برخوردار نیست و لذا تأکید شده است که نتایج حاصله قابل تعمیم به کل جامعه نمی‌باشد.

از ابتدای راه‌اندازی پایگاه اطلاع رسانی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نظر سنجی‌های تخصصی موازی در قالب طرح‌های آماری را شروع کرد که به صورت میدانی از قشرها گوناگون جامعه انجام شد و از پراکندگی نمونه‌ای علمی نیز برخوردار بود. جمع‌بندی “نظرسنجی‌ها” یکی از معیارهایی بود که در تعیین نام واحد اصلی و فرعی پول ملی ملاک تصمیم گیری بود. اما سایر ابعاد کارشناسی و ملاحظات فرهنگی، تاریخی، آواشناسی، قومیتی و ارزشی نیز قطعاً باید مورد توجه باشد. برآیند همگی این ابعاد، مشخص خواهد کرد که نام واحدهای اصلی و فرعی پول ملی چه خواهد بود.
تصریح به واژه “پارسی” به عنوان یکی از گزینه‌ها برای نام‌گذاری پول ملی، الزاماً به مفهوم آن نیست که این واژه برای نام‌گذاری مورد استفاده قرار گیرد. بلکه دلیل تصریح به این واژه و سایر واژه‌ها، پیشنهادها و نقطه نظرات عدیده و مکتوبی است که طی ماه‌های گذشته به بانک مرکزی واصل شده است. قاعدتاً عدم ذکر واژه “پارسی”، در میان گزینه‌ها بانک مرکزی را در معرض این پرسش قرار می‌داد که چرا علی‌رغم پیشنهادها متعدد ارایه‌شده و انتظار منکعس شده در جامعه، از ذکر آن خودداری کرده است.

شرکت کنندگان در نظر سنجی‌ها آزاد هستند که جدا از واژه‌های تصریح شده، عبارت دیگری را برای نام پول ملی پیشنهاد کنند. در پایان مجدداً”تاکید می شود نتایج نظرسنجی‌ها یکی از معیارهای چندگانه تصمیم گیری برای نام پول ملی است.»

گردآوری: پورتال وهاران www.vaharan.ir

(Visited 1 times, 1 visits today)

درباره ی admin

همچنین ببینید

درگذشت عباس خسروی نوازنده مشهور ایرانی فروردین 96

درگذشت عباس خسروی نوازنده مشهور ایرانی فروردین ۹۶

درگذشت عباس خسروی نوازنده مشهور ایرانی فروردین ۹۶ این مقاله از پورتال وهاران را اختصاص …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *